Powrót

Migracja, emigracja, imigracja. Co oznaczają te pojęcia?

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2026-02-16

Ludzie od niepamiętnych czasów zmieniali miejsce zamieszkania, najczęściej szukając lepszych warunków do życia. Czasami były to przeprowadzki wewnątrz kraju, a czasami wiązały się z wyjazdem do innego państwa lub nawet na inny kontynent. W tym artykule chcemy przedstawić definicje różnych pojęć związanych z przemieszczaniem się ludzi do innych miejsc w celu osiedlenia się czasowego lub stałego.

Na początek migracja, czyli najbardziej ogólne pojęcie przemieszczania się ludzi z jednego miejsca do drugiego. Wywodzi się z łaciny – od słowa migratio, gdzie oznacza zmianę miejsca pobytu, zamieszkania, wędrowanie, przenoszenie się. Na migrację można spojrzeć z różnych perspektyw. Kryterium podmiotu (ludzie), przestrzeni (w obrębie jednego lub wielu krajów),

celowości (zmiana miejsca pobytu), czasu (na stałe lub na pewien okres), przyczynowości (względy polityczne, etniczne, ekonomiczne).

 

Emigracja, imigracja, uchodźstwo

Nieco bardziej precyzyjne pojęcia dotyczące migracji to emigracja i imigracja. Emigracja oznacza opuszczenie ojczyzny z przyczyn materialnych, religijnych, politycznych i osiedlenie się za granicą. Imigracja to z kolei przybycie do obcego kraju z zamiarem stałego lub tymczasowego osiedlenia się w nim.

Uchodźstwo, które też jest związane ze zmianą miejsca pobytu, od emigracji odróżnia powód opuszczenia swojego kraju. Oznacza ono wyjazd z ojczyzny, jednak w wyniku przymusu, np. z przyczyn humanitarnych. Uchodźcami są osoby zagrożone w swoim kraju prześladowaniami, będącymi wynikiem konfliktów zbrojnych – zewnętrznych i wewnętrznych, polityki państwa itp. W myśl Konwencji Genewskiej za uchodźcę może być uznana osoba, która „na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem, i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa, albo która nie ma żadnego obywatelstwa i znajdując się na skutek podobnych zdarzeń, poza państwem swojego dawnego stałego zamieszkania nie może lub nie chce z powodu tych obaw powrócić do tego państwa”.

 

Reemigracja, repatriacja

Pisząc o migracji warto również wspomnieć o reemigracji, czyli powrocie emigrantów do ojczyzny. Zjawisko to jest dobrze znane Polakom, którzy często na jakiś okres, z przyczyn ekonomicznych, wyjeżdżali, i nadal to robią, do innego kraju, ale po pewnym czasie, gdy już np. odłożą pieniądze na wyznaczony cel, wracają i żyją w ojczyźnie.

Kolejnym pojęciem jest repatriacja, czyli powrót do ojczyzny jeńców, przesiedleńców, uchodźców po długim pobycie na obczyźnie, w wyniku zmiany granic itp. Powrót ten jest często organizowany przez państwo, które w ten sposób chce ułatwić repatriantom przyjazd do kraju.

 

 

Wojciech Napora (Powroty.gov.pl)

 

Źródło:

Migracja, imigracja, emigracja – zagadnienia wprowadzające. Dr Marcin Kryński.

Wikipedia.