Świadczenia społeczne Świadczenia społeczne

Powrót

Czy po powrocie do kraju przysługuje mi jakiś zasiłek?

Wraz z żoną mieszkamy w Niemczech i naszym jedynym źródłem dochodu jest zasiłek socjalny wypłacany przez Sozialamt. Jak wyglądałaby nasza sytuacja po powrocie do Polski?

Osobom i rodzinom, których sytuacja życiowa jest trudna pomocy udzielają ośrodki pomocy społecznej w miejscu zamieszkania (pobytu).

Jednocześnie zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej określa ustawa o pomocy społecznej z 12 marca 2004r. (tekst jednolity – Dz. U. z 2008r. Nr 115, poz. 728). Zgodnie z w/w ustawą  prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (art. 5 ust. 1). Obywatel polski może zatem ubiegać się o przyznanie świadczeń po powrocie do Polski (musi spełniać warunek zamieszkiwania i pobytu na terenie RP).

Po powrocie do kraju ośrodek pomocy społecznej może wesprzeć  finansowo np. do czasu uzyskania zatrudnienia czy otrzymania świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, jeżeli będą spełnione warunki określone w ustawie. W sytuacji, kiedy osoba (lub rodzina) nie kwalifikuje się do świadczeń z innych systemów, lecz spełnia warunki określone w ustawie może być przyznana pomoc z systemu pomocy społecznej. Kierownik Ośrodka podejmuje decyzję w jej sprawie (dot. rodzaju pomocy) po zbadaniu okoliczności sprawy przez pracownika socjalnego w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego. W czasie rozmowy z osobą ubiegającą się o pomoc pracownik socjalny ustala sytuację materialną, zdrowotną, mieszkaniową, rodzinną tej osoby (m.in. ustala także możliwość uzyskania alimentów na dzieci od osób zobowiązanych do alimentacji). Dopiero po zbadaniu  warunków życiowych tej osoby możliwe będzie wskazanie właściwych form pomocy.

W polskim systemie pomocy społecznej nie funkcjonuje rodzaj tzw.sozialamt (jak np. w Niemczech). Ustawa o pomocy społecznej wskazuje, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje:

  • osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł (zwanej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej),
  • osobie w rodzinie, w ktorej dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł (zwanej kryterium dochodowym na osobę w rodzinie),
  • rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (zw. kryterium dochodowym rodziny),

przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt.2-15 tejże ustawy. Jednym z takich powodów jest np. bezrobocie, inne to np. ciężka choroba, niepełnosprawność, bezdomność itd.

Ośrodki pomocy społecznej udzielają wsparcia w różnych formach: materialnych i niematerialnych. W ustawie o pomocy społecznej wymienia się trzy rodzaje zasiłków pieniężnych:

  • zasiłek stały,
  • zasiłek okresowy,
  • zasiłek celowy.

Świadczeniem o charakterze stałej pomocy jest zasiłek stały, który przysługuje; pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (czyli 542 zł) oraz osobie pełnoletniej pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (czyli 456 zł). Zasiłek ten jest wypłacany w wysokości różnicy między kryterium dochodowym (odpowiednio dla osoby samotnie gospodarującej i osoby w rodzinie) a dochodem tej osoby lub dochodem na osobę w rodzinie.

Zasiłek okresowy przyznawany jest zgodnie z art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Okres na jaki jest przyznawany zależy od okoliczności sprawy.

Zasiłek celowy ma charakter fakultatywny i przyznawany jest w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (np. na żywność, leki, leczenie,opał, odzież itp). Jego wysokość nie jest ustalona kwotowo w ustawie, zależy od sytuacji danej osoby (rodziny) i możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Środki na wypłatę tych świadczeń pochodzą z funduszy gminnych.

Należy podkreślić, że celem pomocy społecznej w Polsce jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać. Wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera te osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnych problemów życiowych. Pomoc społeczna w Polsce pełni w systemie zabezpieczenia społecznego rolę wspomagającą (uzupełniającą) nie zastępuje świadczeń z innych systemów.