Informacje zgodne ze stanem prawnym na dzień: 2026-05-04

Zgodnie z Umową o Wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, w stosunku do osób, które objęte są jej zakresem podmiotowym, kontynuowana będzie ochrona w zakresie zabezpieczenia społecznego na zasadach obowiązujących przed 1.01.2021 r.

Opuszczając Wielką Brytanię, warto rozważyć, czy nie przysługuje nam brytyjski zasiłek dla osób bezrobotnych (Jobseeker’s Allowance – JSA).

Po zakończeniu okresu przejściowego, tj. po 31 grudnia 2020 r. w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Umowa o wystąpieniu  utrzymane zostały zasady i cele określone w dotychczas obowiązujących regulacjach prawnych, tj. w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004 oraz rozporządzeniu (WE) nr 987/2009, wyłącznie w odniesieniu do osób objętych zakresem podmiotowym tej Umowy. Szczegółowe informacje znajdują się tu.

Zasiłek w Wielkiej Brytanii jest wyższy niż jego odpowiednik wypłacany w Polsce. Istotne jest, że należy ubiegać się o niego jeszcze przed wyjazdem. Po powrocie do Polski wszczęcie procedury w celu uzyskania zasiłku nie będzie już możliwe.

Brytyjski zasiłek dla bezrobotnych

Wsparcie dla osób bezrobotnych w Wielkiej Brytanii opiera się w głównej mierze na dwóch podstawowych świadczeniach:

• zasiłku z tytułu bezrobocia „nowego typu” (New style Jobseeker’s Allowance),
• Universal Credit.

W przeszłości można było ubiegać się o zasiłek uzależniony od opłacanych składek na ubezpieczenia społeczne (NI) – tzw. contribution-based JSA lub o zasiłek uzależniony od dochodów (income-based JSA). Obecnie, jeśli dana osoba nie spełnia wymagań uzyskania zasiłku dla bezrobotnych „nowego typu”, może rozważyć wystąpienie o Universal Credit.

Zasiłek „nowego typu”

O zasiłek „nowego typu” mogą ubiegać się osoby, które były zatrudnione jako pracownicy i opłacały składki ubezpieczenia społecznego Class 1 NI w ciągu ostatnich 2-3 lat. Zaliczane są również okresy kiedy otrzymywaliśmy National Insurance credits. Szczegóły dotyczące National Insurance credits, czyli „wypełnianych” luk w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne NI np. w sytuacji choroby, macierzyństwa lub bezrobocia znajdziemy na stronie internetowej Gov.uk.

Osoby samozatrudnione i opłacające wyłącznie składki na ubezpieczenie społeczne Class 2 NI nie są uprawnione do tego typu zasiłku.

O zasiłek „nowego typu” mogą ubiegać się osoby, które:

• mają 18 lat lub więcej,
• są poniżej wieku emerytalnego (uprawniającego do emerytury państwowej State Pension),
• nie uczą się w pełnym wymiarze,
• są gotowe do podjęcia pracy,
• nie pracują, lub pracują średnio mniej niż 16 godzin tygodniowo,
• nie mają choroby ani niepełnosprawności, która uniemożliwia im podjęcie zatrudnienia,
• przebywają w Anglii, Szkocji lub Walii,
• mają prawo do pracy w Wielkiej Brytanii.

Zasiłek nowego typu nie przysługuje osobie, pomiędzy którą a pracodawcą trwa spór pracowniczy (trade dispute) w sprawach związanych z zatrudnieniem.

Aby otrzymywać zasiłek należy poświadczać, że szuka się pracy. Dochody i oszczędności partnera nie mają wpływu na ubieganie się o zasiłek.

Zasiłek można pobierać maksymalnie przez 182 dni. Po tym czasie można porozmawiać ze swoim doradcą o innych możliwościach.

Jeśli ma się uprawnienia do otrzymywania Universal Credit, można go pobierać jednocześnie lub zamiast zasiłku „nowego typu”.

Wysokość zasiłku dla bezrobotnych

Wysokość otrzymywanej kwoty zależy m.in. od wieku, dochodu i posiadanych oszczędności. Wynosi ona:

• do 75,65 funtów dla osoby w wieku 18-24 lata oraz
• do 95,55 funtów dla osoby w wieku 25 lat i powyżej,

Zasiłek dla poszukujących pracy jest wypłacany w odstępach dwutygodniowych.

Jak ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych?

Wniosek o przyznanie zasiłku należy złożyć w lokalnym biurze Jobcenter Plus lub przez Internet. Po złożeniu wniosku należy udać się na spotkanie w Jobcentre Plus. Jest to warunek konieczny, by móc otrzymywać zasiłek. Na rozmowę należy zabrać ze sobą: druk P45 (jeśli mamy) oraz dwa dokumenty potwierdzające tożsamość.

Należy przy tej okazji bezwzględnie informować o zmianach okoliczności dotyczących poszukującego pracy, w tym w szczególności o zmianie miejsca zamieszkania, rozpoczęciu jakiejkolwiek pracy, szkolenia czy studiów, a nawet wyjeździe na wakacje. Niepoinformowanie o tego rodzaju okolicznościach może spowodować utratę zasiłku.

W  przypadku  ubiegania  się  o  zasiłek  „nowego  typu” wniosek  można  zgłaszać  również  drogą telefoniczną.  Numery telefonów właściwe do wnioskującego dostępne są na stronie internetowej Gov.uk:

• dla osób mieszkających w Anglii, Szkocji i Walii pod tym adresem;
• w przypadku rezydentów Irlandii Północnej – tu.

Transfer zasiłku do Polski

Zasiłek „nowego typu” może być transferowany do Polski, jednak po zakończeniu okresu przejściowego, tj. po 31 grudnia 2020 r. w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Umowa o wystąpieniu przewiduje utrzymanie zasad i celów określonych w dotychczas obowiązujących regulacjach prawnych, tj. w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004 oraz rozporządzeniu (WE) nr 987/2009, wyłącznie w odniesieniu do osób objętych zakresem podmiotowym tej Umowy.

O transfer zasiłku z Wielkiej Brytanii do Polski mogą ubiegać się wyłącznie osoby, które podlegały ustawodawstwu tego państwa przed końcem 2020 r. Przepisy nie przewidują transferu zasiłku w stosunku do osób, które przybyły do Wielkiej Brytanii po 31.12.2020 r. oraz nigdy nie pracowały w tym państwie przed 31.12.2020 r.
Szczegółowe informacje znajdują się tu.

Dokumentem, który należy złożyć w polskim urzędzie pracy w celu pobierania brytyjskiego zasiłku, jest druk U2 (wcześniej E 303).
W celu otrzymania tego formularza (U2) należy zwrócić się do lokalnego biura Jobcenter Plus, które prześle stosowne dokumenty do International Pension Centre. Instytucja ta podejmuje ostateczną decyzję o tym, czy zasiłek może być transferowany poza Wielką Brytanię i wydaje formularze, które należy okazać w urzędzie pracy w Polsce.

Wnioskując o transfer zasiłku do Polski w Jobcenter Plus, warto powołać się na informacje zamieszczone na stronie internetowej Department for Work and Pensions.

Po uzyskaniu decyzji o transferze zasiłku zasiłek będzie wypłacany przez Jobcentre Plus bezpośrednio na rachunek osoby uprawnionej do jego pobierania.

Szczegółowe informacje o tym, jak uzyskać transferowany zasiłek w Polsce znajdziesz w naszym Powrotniku w rozdziale dotyczącym transferu zasiłku dla bezrobotnych.

Aktualizacja: MSZ – Wydział Organizacyjny, Departament Konsularny