Informacja zgodna na dzień 08.01.2026 (Zakład Ubezpieczeń Społecznych)

Mam polską emeryturę mniejszą od najniższej krajowej. Jednocześnie posiadam ponad 20 lat stażu pracy (łącznie w Polsce i Włoszech). W jaki sposób mogę ubiegać się o wyrównanie do minimalnej emerytury? Jak postąpić, kiedy po osiągnięciu 67 lat otrzymam włoską emeryturę?

Zgodnie z przepisami wynikającymi z art. 87 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych [Dz.U. z 2025 r., poz. 1749] oraz art. 58 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego [Dz. U. UE L 166 z dnia 30.04.2004 r. ze zm.], w przypadku niespełnienia warunków do podwyższenia do wysokości świadczenia najniższego, ustala się prawo do dopłaty do minimum dla osoby spełniającej łącznie następujące warunki:

• stałe zamieszkanie w Polsce,
• suma polskiej emerytury i pobieranych świadczeń zagranicznych jest niższa od kwoty najniższej polskiej emerytury,
• warunek posiadania określonej długości okresów ubezpieczenia, o którym mowa w art. 87 ust. 1 oraz 1b ustawy emerytalnej (tj. 20 lat dla kobiety), spełnia dopiero po uwzględnieniu zagranicznych okresów ubezpieczenia przebytych w państwie członkowskim UE/EFTA albo państwem umownym,
• świadczeniobiorca nie osiąga przychodu z tytułu działalności z art. 104 ust. 1-4 ustawy emerytalnej, przekraczającego kwotę tzw. dopłaty do minimum.

Ponadto zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy emerytalnej przy obliczaniu okresów składkowych przypadających po dniu wejścia w życie ustawy dla celów podwyższenia emerytury miesiące, w których składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe były obliczone od podstawy wymiaru niższej od kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników, uwzględnia się w części odpowiadającej proporcji tej podstawy do kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Dopłata do minimum przysługuje w kwocie zaliczkowej i podlega rozliczeniu każdorazowo, w przypadku zmiany wysokości świadczenia polskiego lub zagranicznego. O każdorazowej zmianie wysokości zagranicznego świadczenia emeryt jest zobowiązany niezwłocznie powiadomić Oddział wypłacający świadczenie poprzez przekazanie fotokopii decyzji zagranicznej w celu dokonania rozliczenia wypłaconej dopłaty do minimum. Wysokość dopłaty do minimum będzie ulegała zmniejszeniu w przypadku przyznania lub podwyższenia świadczenia zagranicznego, a nadpłacone kwoty dopłaty będą potrącane z bieżącego świadczenia polskiego.
W przypadku przeniesienia miejsca zamieszkania z Polski za granicę dopłata do minimum przestaje przysługiwać od miesiąca następującego po miesiącu zmiany państwa zamieszkania.

Emeryt, który uzyskał dopłatę do minimum zobowiązany jest powiadomić organ rentowy o miesięcznej kwocie osiąganego przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych lub z tytułu służby (w tym przychodu osiąganego za granicą).

W niniejszym przypadku klientka składając wniosek o emeryturę z ZUS prawdopodobnie nie zawarła w nim informacji, że posiada okresy pracy we Włoszech i w związku z tym ZUS nie podejmował w jej sprawie postępowania z włoską instytucją ubezpieczeniową. Zakładając, że klienta mieszka na stałe w Polsce (tj. tu ma zlokalizowane centrum życiowe),  w celu ustalenia ww. dopłaty z uwzględnieniem okresu ubezpieczenia  we Włoszech, powinna zgłosić w ZUS wniosek, wskazując włoski numer ubezpieczenia (Codice Fiscale) i przedłożyć dokumenty potwierdzające zatrudnienie na terytorium Włoch. Po otrzymaniu ww. dokumentów ZUS wystąpi do włoskiej instytucji ubezpieczeniowej INPS o przekazanie unijnego zaświadczenia dotyczącego włoskich okresów ubezpieczenia. Następnie po otrzymaniu tego dokumentu i ustaleniu, że łączny okres ubezpieczenia klientki wynosi  minimum 20 lat, ZUS przyzna prawo do dopłaty i obliczy jej wysokość, przy czym do czasu uzyskania prawa do włoskiej emerytury, jako wartość włoskiego świadczenia przyjmie 0.
Zaznaczyć również należy, że zgodnie z unijnymi procedurami wniosek o włoską emeryturę klientka powinna zgłosić również za pośrednictwem ZUS.
W takim przypadku włoska instytucja zawiadomi ZUS o decyzji w sprawie włoskiego świadczenia i o jego wysokości.
Natomiast klientka będzie zobowiązana do informowania ZUS o każdorazowej zmianie jego wysokości.