Informacja aktualna na dzień 06.06.2025 (Zakład Ubezpieczeń Społecznych)

Wygasł mi kontrakt w Niemczech. Kolejnego nie będzie, bo firma zamyka działalność. Czy po powrocie do Polski mogę iść na chorobowe? Jakie kroki muszę wykonać i gdzie zanieść zwolnienie lekarskie?

Najważniejszą kwestią w przedstawionej sprawie jest ustalenie ustawodawstwa właściwego. Osoby, do których zastosowanie ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ws. koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego ^[1].

Jeżeli zainteresowany w związku z realizowaniem kontraktu na terenie Niemiec podlegał ustawodawstwu niemieckiemu, prawo do świadczeń powinno być ustalane na podstawie niemieckich przepisów. Właściwą do udzielenia odpowiedzi w zakresie uprawnień do świadczeń po wygaśnięciu kontraktu będzie zatem niemiecka instytucja GKV-Spitzenverband Deutsche Verbindungsstelle Krakenverischerung-Ausland.

Natomiast jeżeli zainteresowany w okresie realizowania kontraktu podlegał polskiemu ustawodawstwu, tj. składki na ubezpieczenia społeczne były odprowadzane do polskiego systemu ubezpieczeń (ZUS), uprawnienia do zasiłku chorobowego ustalane są na podstawie przepisów ustawy zasiłkowej ^[2].

Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, świadczenia pieniężne w razie choroby i macierzyństwa (m.in. zasiłek chorobowy) przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, zwanym ubezpieczeniem chorobowym ^[3].

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego ^[4]. Zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała:

1. nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego;
2. nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego – w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby ^[5].

Dowodami stwierdzającymi czasową niezdolność do pracy m.in. z powodu choroby czy pobytu w szpitalu, przy ustaleniu prawa do zasiłków i ich wysokości są zaświadczenia lekarskie (e-ZLA) lub wydruk zaświadczenia lekarskiego ^[6]. O konieczności wystawienia zaświadczenia lekarskiego decyduje lekarz przeprowadzający postępowanie diagnostyczno-lecznicze.

W przypadku osób, którym orzeczono niezdolność do pracy z powodu choroby i ich ubezpieczenie chorobowe ustało, prawo do zasiłków i ich wysokość ustala oraz wypłatę świadczenia realizuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych ^[7]. Postępowanie ws. przyznania i wypłaty zasiłku wszczyna się na wniosek złożony w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS lub na adres do doręczeń elektronicznych ^[8].

Mając na uwadze powyższe, osoba niezdolna do pracy po ustaniu zatrudnienia, z tytułu którego podlegała polskiemu ustawodawstwu, powinna przedłożyć w dowolnej terenowej jednostce organizacyjnej ZUS wniosek o zasiłek chorobowy. Do wniosku o wypłatę zasiłku po ustaniu zatrudnienia z tytułu ubezpieczenia chorobowego należy dołączyć oświadczenie na druku Z-10.

Szczegółowe informacje dot. ustalania uprawnień do zasiłku chorobowego (z polskiego systemu ubezpieczeń), w tym o dokumentach niezbędnych do rozpatrzenia spawy przez ZUS, znajdują się na stronie internetowej ZUS, albo można je uzyskać na infolinii Centrum Kontaktu Klientów ZUS pod numerem telefonu – 22 560 16 00.

Podstawa prawna

^[1] Art. 11 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ws. koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L z 2004 r. Nr 166).

^[2] Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501), zwana: „ustawą zasiłkową”.

^[3] Art. 1 ust. 1 ustawy zasiłkowej.

^[4] Art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej.

^[5] Art. 7 ustawy zasiłkowej.

^[6] Art. 53 ust. 1 ustawy zasiłkowej.

^[7] Art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy zasiłkowej.

^[8] Art. 61b ust. 1 ustawy zasiłkowej.