Przekraczanie granicy Polski przez dzieci urodzone za granicą, których rodzic jest polskim obywatelem

Informacje zgodne ze stanem prawnym na dzień 12 czerwca 2023
rodzina na lotnisku

Zdarza się, że obywatele polscy, mieszkający na stałe za granicą, których dzieci mają obywatelstwo także innego kraju, chcą przyjechać do Polski (przekroczyć granicę RP) z dziećmi. Czy w związku z tym, dzieci powinny mieć polski paszport lub dowód osobisty? Czy wystarczy im dokument podróży wydany przez inny kraj, którego są obywatelami? Odpowiadamy.

https://youtube.com/watch?v=videoseries%3Fsi%3DzUPZBpLqxc4z-MwT%26list%3DPLStcQ5Gi_4Y8XMe4dpVMkbN9zJ-fbkY–

Na początku warto przywołać przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o obywatelstwie polskim, z których wynika, że w Polsce, w kwestii nabycia obywatelstwa polskiego, obowiązuje Ius sanguinis (prawo krwi), a nie Ius soli (prawo ziemi). W art. 34 naszej ustawy zasadniczej czytamy m.in., że obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi.

Precyzuje to ustawa o obywatelstwie polskim. W art. 14 tego dokumentu czytamy m.in., że małoletni nabywa obywatelstwo polskie przez urodzenie, w przypadku gdy co najmniej jedno z rodziców jest obywatelem polskim.

Oznacza to, że nawet jeśli obywatel polski ma dziecko z obywatelem innego kraju, dziecko to, co do zasady nabędzie obywatelstwo polskie, bez względu na to, czy będzie miało też inne obywatelstwo.

Takie same prawa

Opisując sytuację, w której osoba (dziecko, dorosły) mająca obywatelstwo polskie i obywatelstwo innego kraju przekracza granicę RP, warto przytoczyć przepisy zawarte w art. 3 ustawy o obywatelstwie polskim.

„1. Obywatel polski posiadający równocześnie obywatelstwo innego państwa ma wobec Rzeczypospolitej Polskiej takie same prawa i obowiązki jak osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie.

2. Obywatel polski nie może wobec władz Rzeczypospolitej Polskiej powoływać się ze skutkiem prawnym na posiadane równocześnie obywatelstwo innego państwa i na wynikające z niego prawa i obowiązki.”

Oznacza to, że każdy obywatel polski (czyli wszystkie osoby, które mają nadany w Polsce nr PESEL z poświadczeniem posiadania obywatelstwa polskiego), który przekracza granicę RP (wjeżdża lub wyjeżdża) powinien mieć przy sobie ważny polski dokument uprawniający do przekraczania granicy (paszport lub dowód osobisty). Potwierdza to informacja na stronie internetowej Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej (https://tiny.pl/250_x46f):

„Osoby posiadające oprócz polskiego inne obywatelstwo przy przekraczaniu granicy RP powinny zwrócić szczególną uwagę na wymogi obowiązujące w zakresie dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy. W sytuacji gdy funkcjonariusz Straży Granicznej w trakcie kontroli granicznej uzyska informację, że podróżny posiada obywatelstwo polskie, a nie ma ważnego polskiego paszportu czy dowodu osobistego – w zależności od kierunku podróży, funkcjonariusz ma obowiązek nie zezwolić takiej osobie na przekroczenie granicy Rzeczypospolitej Polskiej na wyjazd, nawet jeśli wjechała na terytorium Polski na podstawie dokumentu stwierdzającego obywatelstwo innego państwa”.

Dzieci obywateli polskich

Jako że dzieci obywateli polskich nabywają od razu po urodzeniu polskie obywatelstwo (o czym było wyżej), rodzice lub opiekunowie prawni powinni zadbać o uzyskanie dla dziecka polskiego paszportu lub dokumentu uprawniającego do przekraczania granicy i posługiwania się nim podczas przekraczania granicy RP.