Podróżowanie pomiędzy Polską a Wielką Brytanią. Jakie dokumenty należy okazać na granicy?
Podróżowanie pomiędzy Polską a Wielką Brytanią wiąże się z określonymi wymogami dotyczącymi dokumentów oraz zasadami przekraczania granicy. Niezależnie od tego, czy podróżujesz jako obywatel Polski, Wielkiej Brytanii, czy posiadasz oba obywatelstwa, warto znać aktualne przepisy, aby uniknąć problemów podczas kontroli granicznej.
Przy wjeździe do Polski osoba z podwójnym obywatelstwem powinna posługiwać się ważnym polskim dokumentem. Posiadanie brytyjskiego paszportu nie zmienia jej statusu wobec polskich służb (art. 3 ust.1 oraz ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim). W praktyce oznacza to, że każda osoba posiadająca obywatelstwo polskie, niezależnie od tego, czy ma również inne obywatelstwo, w Polsce jest traktowana jak obywatel RP.
Z tego względu osoby takie są zobowiązane do posługiwania się na terytorium Polski polskimi dokumentami potwierdzającymi tożsamość i obywatelstwo. Dotyczy to również przekraczania granicy państwowej. Dokumentami uprawniającymi do tego są przede wszystkim: ważny polski paszport, paszport tymczasowy lub dowód osobisty.
Przepisy przewidują jednak szczególne rozwiązania dla sytuacji wyjątkowych. Jeżeli polski obywatel przebywający za granicą utracił swoje dokumenty albo straciły one ważność, a uzyskanie nowego dokumentu nie było możliwe, istnieje możliwość powrotu do Polski mimo braku ważnego dokumentu podróży. W takich przypadkach właściwe organy mogą wyrazić zgodę na przekroczenie granicy na podstawie nieważnego dokumentu lub jego braku. Rozwiązanie to ma charakter nadzwyczajny i służy wyłącznie umożliwieniu powrotu obywatela do kraju, nie zastępuje jednak obowiązku posiadania ważnych dokumentów w standardowych sytuacjach podróżnych.
Należy również zaznaczyć, że jeśli obywatel Polski posiadający jednocześnie inne obywatelstwo zdecyduje się okazać na granicy wyłącznie dokument wydany przez inne państwo, będzie traktowany jak obywatel państwa trzeciego. W praktyce oznacza to podleganie ograniczeniom dotyczącym cudzoziemców, w tym limitowi pobytu, który wynosi 90 dni w ciągu 180 dni.
Wjazd do Wielkiej Brytanii
Po stronie brytyjskiej obowiązują odmienne zasady, w przypadku posiadaczy podwójnego obywatelstwa. Podstawowym dokumentem umożliwiającym przekroczenie granicy jest paszport lub certyfikat potwierdzający prawo do pobytu (Certificate of Entitlement).
Podróż na polskim dowodzie osobistym jest możliwa w ograniczonych przypadkach, przede wszystkim przez osoby posiadające status osoby osiedlonej lub tymczasowo osiedlonej (settled and pre-settled status), które wcześniej zarejestrowały swoje dane w systemie UK Visas and Immigration. Dodatkowo należy liczyć się z tym, że od 2026 r. brytyjskie władze mogą wymagać, aby dowody osobiste miały charakter dokumentów biometrycznych.
Ważność dokumentów i zasady pobytu
Władze brytyjskie nie określają jednej sztywnej minimalnej ważności dokumentu podróży, jednak musi on być ważny przez cały okres pobytu. W praktyce osobom podróżującym bez biletu powrotnego zaleca się, aby paszport był ważny nawet do sześciu miesięcy. Osoby podróżujące turystycznie lub w odwiedziny mogą przebywać w Wielkiej Brytanii do sześciu miesięcy bez wizy, na podstawie przesłanego wniosku ETA. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku pracy, dłuższego pobytu lub nauki. Wtedy konieczne jest uzyskanie odpowiedniej wizy jeszcze przed przyjazdem. Osoby posiadające status osoby osiedlonej zachowują pełnię praw pobytowych i funkcjonują na dotychczasowych zasadach.
ETA i nowe obowiązki podróżnych
Istotną zmianą wprowadzoną w ostatnich latach jest obowiązek uzyskania elektronicznej autoryzacji podróży, czyli ETA. Dotyczy on obywateli Polski podróżujących do Wielkiej Brytanii w ruchu bezwizowym, zarówno w celach turystycznych, jak i tranzytowych. Autoryzacja ta wydawana jest w formie elektronicznej, zazwyczaj na okres dwóch lat lub do momentu wygaśnięcia paszportu, z którym jest powiązana. W przypadku jego wymiany, konieczne jest uzyskanie nowej ETA. Nie wszyscy jednak muszą ją posiadać. Z tego obowiązku zwolnione są osoby posiadające wizę, prawo pobytu w Wielkiej Brytanii lub objęte szczególnymi regulacjami, które określone są odrębnymi przepisami, a także osoby podróżujące w obrębie tzw. Common Travel Area, obejmującego m.in. Irlandię. Wydanie ETA kosztuje 16 funtów i pozwala na przekraczanie granicy wielokrotnie. Dokument wydawany jest tylko w formie elektronicznej.
Dodatkowe kwestie praktyczne
W przypadku podróży dzieci, zwłaszcza z osobami trzecimi, zaleca się posiadanie pisemnej zgody rodziców lub opiekunów prawnych. Może to znacząco ułatwić kontrolę graniczną i uniknąć nieporozumień. Podobnie gdy rodzic podróżuje z dzieckiem, ale posiada inne nazwisko, warto mieć przy sobie dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, takie jak akt urodzenia.
Warto również pamiętać, że dokument potwierdzający złożenie wniosku w ramach EU Settlement Scheme nie uprawnia do wjazdu do Wielkiej Brytanii i nie zastępuje wizy. Co więcej, opuszczenie kraju przed rozpatrzeniem wniosku może skutkować problemami przy ponownym wjeździe.
Podsumowanie
Podwójne obywatelstwo polskie i brytyjskie daje duże możliwości swobodnego podróżowania, ale jednocześnie nakłada konkretne obowiązki. Najważniejszą zasadą jest konieczność posługiwania się polskimi dokumentami na granicy Polski oraz brytyjskim paszportem przy wjeździe do Wielkiej Brytanii. Nieprzestrzeganie tych zasad może prowadzić do realnych problemów, w tym nawet odmowy wyjazdu z Polski. Dodatkowo podróżni powinni pamiętać o nowych obowiązkach, takich jak uzyskanie ETA, oraz o zasadach dotyczących ważności dokumentów i długości pobytu.
Źródło:
https://www.gov.uk/standard-visitor
https://www.gov.uk/uk-border-control/before-you-leave-for-the-uk
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/informacje-dla-podrozujacych
Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu powroty.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.
