Obowiązki składkowe przy samozatrudnieniu w Polsce i pełnieniu funkcji w spółce za granicą
Informacja zgodna na dzień 29.10.2025 (Zakład Ubezpieczeń Społecznych)
Po powrocie do Polski pracuję jako osoba samozatrudniona. Pracę wykonuję w Polsce. Jednocześnie, otrzymuję wynagrodzenie z tytułu powołania na dyrektora w spółce wieloosobowej w Wielkiej Brytanii. Co się dzieje (w kontekście opłacania składek zdrowotnych, emerytalnych), gdy:
- Pracuję w Polsce w ramach JDG i otrzymuję wypłatę dyrektorską w Wielkiej Brytanii, na tamtejsze konto?
- Zamykam JDG w Polsce. Jak dotąd płaciłem ZUS w Polsce. Czy jeśli otrzymuję wyłącznie wypłatę zza granicy z tytułu pracy jako dyrektor LTD to czy płacę od tego składkę emerytalną/zdrowotną w Polsce? Jeśli tak to na jakich zasadach? Nie posiadam umowy ze spółką. Co jeśli jestem współwłaścicielem spółki?
- Jakie są alternatywne rozwiązania i jak przebiegałoby wówczas rozliczenie składek emerytalnych – np. kontrakt managerski z firmą z UK.
W przypadkach dotyczących obywateli polskich zatrudnionych w Wielkiej Brytanii kwestie związane z określaniem ustawodawstwa właściwego w zakresie zabezpieczenia społecznego, a co za tym idzie także ustalenia państwa właściwego do poboru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po 31 grudnia 2020 r. reguluje Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
Zgodnie z art. Ch.SSC.1 Umowy o handlu i współpracy, koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw UE i Zjednoczonego Królestwa uregulowana została w Protokole w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Protokół ma zastosowanie m.in. do osób zamieszkujących legalnie w jednym z państw UE (w tym w Polsce) lub Zjednoczonym Królestwie (niezależnie od obywatelstwa, tj. dotyczy obywateli państw UE, Zjednoczonego Królestwa, obywateli państw trzecich, w tym państw EFTA, bezpaństwowców oraz uchodźców).
Zgodnie z tymi przepisami osoby, do których się je stosuje, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa, a osoba wykonująca w państwie pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwa.
Ad. 1. W przypadku zbiegu ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia i działalności na własny rachunek zastosowanie będzie miał art. SSC 12 ust. 3 Protokołu, który brzmi:
„Osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w dwóch lub kilku państwach podlega ustawodawstwu państwa, w którym wykonuje pracę najemną lub, jeżeli wykonuje taką pracę w dwóch lub w kilku państwach, ustawodawstwu określonemu zgodnie ust. 1”.
W tej sytuacji istotne jest rozstrzygnięcie czy zatrudnienie z tytułu powołania na stanowisku dyrektora w spółce wieloosobowej w Wielkiej Brytanii stanowi w tym kraju tytuł do ubezpieczeń społecznych.
Z powszechnie dostępnych informacji wynika, że osoby, które zakładają w Wielkiej Brytanii spółkę, zgodnie z brytyjskimi przepisami są traktowane jako pracownicy najemni.
Ad. 2. W przypadku zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce i wykonywania pracy wyłącznie w Wielkiej Brytanii, mamy do czynienia z sytuacją uregulowaną w art. art. SSC 10 ust. 3 lit. a) cytowanego wyżej Protokołu:
„osoba wykonująca w państwie pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwa”.
W przypadku kontraktu menedżerskiego zawartego przez obywatela polskiego z firmą z Wielkiej Brytanii (Ad. 3), kluczowe jest ustalenie, gdzie wykonywana jest praca i jakie są zasady ubezpieczenia w Wielkiej Brytanii.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby wykonujące pracę w ramach kontraktu menedżerskiego podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym jako osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: „osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4”.
Należy zaznaczyć, że w przypadku zbiegu aktywności zawodowej w Polsce i Wielkiej Brytanii istotne jest, aby praca/działalność na własny rachunek były normalnie (faktycznie) wykonywane w obu państwach. W przypadku wątpliwości Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wystąpić do brytyjskiej instytucji zabezpieczenia społecznego HMRC o potwierdzenie tego faktu na terytorium Wielkiej Brytanii.
Właściwe ustawodawstwo w zakresie zabezpieczenia społecznego wobec osób wykonujących pracę w dwóch lub więcej państwach ustala instytucja zabezpieczenia społecznego państwa zamieszkania. W przypadku zamieszkiwania na terytorium Polski będzie to właściwy miejscowo oddział ZUS.
Link do wyszukiwarki oddziałów ZUS:
https://www.zus.pl/o-zus/kontakt/oddzialy-inspektoraty-biura-terenowe