Mieszkam za granicą, w kraju UE/EFTA. Jak uzyskać polską emeryturę?

Informacje zgodne ze stanem prawnym na dzień 21 sierpnia 2023
Emerytura ZUS wyplata gwarantowana zielona linia art

Podstawowym warunkiem nabycia prawa do polskiego świadczenia emerytalnego jest ukończenie powszechnego wieku emerytalnego, tj. 60 lat w przypadku kobiet oraz 65 lat w przypadku mężczyzn. Osiągając wiek emerytalny możemy wystąpić o naliczenie i wypłatę świadczenia w ZUS. Kiedy i w jaki sposób możemy to zrobić mieszkając za granicą? Odpowiedź znajdziecie poniżej.

Na stronie internetowej ZUS czytamy:

„Jeśli pracowałeś w Polsce i w innych państwach UE lub EFTA, możesz ubiegać się o emeryturę lub rentę z każdego z tych państw. Nie musisz składać odrębnych wniosków w każdym państwie. Wniosek składasz w państwie, w którym mieszkasz. Instytucja ubezpieczeniowa tego państwa przekaże Twój wniosek o emeryturę lub rentę do wszystkich państw, w których pracowałeś.”

Powyższe oznacza, że osiągając wiek emerytalny obowiązujący w Polsce, zamieszkując w tym czasie w jednym z krajów UE/EFTA, wniosek o polskie świadczenie emerytalne możemy złożyć w tym państwie, korzystając z pośrednictwa tamtejszej instytucji ds. ubezpieczeń społecznych, która przekaże dokumenty do właściwego oddziału ZUS w Polsce. Warto wiedzieć, że każdemu krajowi przypisany jest konkretny oddział ZUS w Polsce:

  • Oddział ZUS w Bydgoszczy – Włochy;
  • Oddział ZUS w Chrzanowie – Belgia;
  • Oddział ZUS w Gdańsku –  Wielka Brytania;
  • Oddział ZUS w Krakowie – Holandia;
  • Oddział ZUS w Lublinie – Irlandia;
  • I Oddział ZUS w Łodzi –  Cypr, Grecja, Malta;
  • Oddział ZUS w Nowym Sączu – Czechy, Słowacja;
  • Oddział ZUS w Opolu – Niemcy;
  • Oddział ZUS w Rzeszowie – Hiszpania, Portugalia;
  • Oddział ZUS w Szczecinie – Estonia, Finlandia, Islandia, Litwa, Łotwa, Norwegia, Szwecja;
  • Oddział ZUS w Tarnowie – Austria, Lichtenstein, Słowenia;
  • Oddział ZUS w Toruniu – Dania, Szwajcaria, Węgry;
  • I Oddział ZUS w Warszawie – Bułgaria, Chorwacja, Francja, Luksemburg, Rumunia.

Jak złożyć wniosek?

Mieszkając w jednym z państw UE/EFTA wniosek składamy w tamtejszej instytucji ds. ubezpieczeń, na formularzu obowiązującym w tym państwie. Do wniosku dołączamy dokumenty, które uzasadniają przyznanie emerytury. Mogą to być m.in.:

  • zaświadczenia pracodawców lub innego właściwego organu potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe w Polsce,
  • zaświadczenia pracodawców potwierdzające wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,
  • zaświadczenie pracodawcy o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia, które stanowiło podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w Polsce,
  • książeczka wojskowa lub zaświadczenie z Wojskowego Centrum Rekrutacji (dawniej: Wojskowej Komendy Uzupełnień) o okresie czynnej służby wojskowej.

Wnioskowanie o polską emeryturę poprzez instytucję za granicą nie jest jedyną opcją. Poza osobistą wizytą w ZUS sprawę można zainicjować korespondencyjnie bądź elektronicznie, poprzez platformę usług PUE ZUS

Sprawa może być również zainicjowana przez pełnomocnika (podczas wizyty w jednostce ZUS lub korespondencyjnie).

W jakim terminie otrzymamy decyzję w sprawie świadczenia?

Decyzja w sprawie emerytury powinna być wydana w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

O czym warto pamiętać?

Jeżeli osiągnęliśmy powszechny wiek emerytalny w Polsce, a nadal jesteśmy zatrudnieni za granicą i postanowiliśmy złożyć wniosek o przyznanie świadczenia w Polsce, powinniśmy rozwiązać umowę z zagranicznym pracodawcą i dołączyć potwierdzenie tego faktu do dokumentacji, którą przekazujemy do ZUS.

ZUS informuje:

„Jeśli mieszkasz za granicą w państwie członkowskim UE/EFTA, w Wielkiej Brytanii lub w państwie, z którym Polska zawarła umowę dwustronną o zabezpieczeniu społecznym, dokument potwierdzający rozwiązanie stosunku pracy możesz złożyć za pośrednictwem instytucji ubezpieczeniowej państwa zamieszkania.”

Jeżeli nie rozwiążemy umowy, ZUS zawiesi wypłatę emerytury bez względu na nasz wiek i wysokość zarobków osiąganych za granicą. Dotyczy to również osób pozostających w stosunku pracy za granicą, do których stosuje się polskie przepisy prawa pracy lub odpowiednie przepisy prawa państw członkowskich UE/EFTA, Wielkiej Brytanii lub innych państw, z którymi Polska zawarła umowy dwustronne o zabezpieczeniu społecznym (oprócz Australii – umowa po stronie australijskiej obejmuje wyłącznie emerytury z tytułu zamieszkania w tym państwie).

Czytaj także: Emerytura z ZUS a praca w Polsce i za granicą

Anna Gawrylik (Powroty.gov.pl)

Źródło:

ZUS: https://www.zus.pl/swiadczenia/emerytury-i-renty-dla-osob-pracujacych/zamieszkalych-za-granica/zasady-przyznawania-emerytur-i-rent-dla-osob-pracujacych-w-panstwach-ue/efta/skladanie-wniosku-o-emeryture-lub-rente

ZUS: https://www.zus.pl/-/jak-uzyskac-emeryture#elexp-4-zakladka

Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu powroty.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Udostępnij: