Osoby przebywające w Wielkiej Brytanii bez ważnego statusu pobytowego mogą skorzystać z programu dobrowolnego powrotu do kraju pochodzenia. Jest on prowadzony przez brytyjski Home Office i umożliwia nie tylko organizację podróży powrotnej, lecz w niektórych przypadkach także otrzymanie wsparcia finansowego sięgającego nawet 3000 funtów. Program nie jest jednak dostępny dla wszystkich, a możliwość skorzystania z niego zależy od sytuacji prawnej danej osoby.

Z programu dobrowolnego powrotu mogą skorzystać przede wszystkim osoby, które nie posiadają już prawa do pozostania w Wielkiej Brytanii lub znajdują się w trakcie procedury migracyjnej. Dotyczy to między innymi osób przebywających w kraju nielegalnie albo takich, które przekroczyły dozwolony czas pobytu na podstawie wizy lub pozwolenia na pobyt.

Pomoc mogą otrzymać również osoby, które wycofały lub planują wycofać swój wniosek o pozostanie w Wielkiej Brytanii. Program obejmuje także osoby ubiegające się o azyl na terenie kraju. W szczególnej sytuacji znajdują się osoby uznane przez Home Office za ofiary współczesnego niewolnictwa, jeśli otrzymały one oficjalne potwierdzenie tego statusu, ale nie uzyskały jednocześnie prawa pobytu. One również mogą ubiegać się o wsparcie w powrocie do kraju pochodzenia.

Celem programu jest umożliwienie powrotu w sposób uporządkowany i bezpieczny, bez konieczności wszczynania procedury przymusowego wydalenia z kraju.

Kiedy nie można skorzystać z programu?

Nie każdy może złożyć wniosek o dobrowolny powrót. Program nie jest dostępny dla osób, które posiadają aktualne prawo pobytu w Wielkiej Brytanii, na przykład na podstawie wizy studenckiej lub pracowniczej.

Z możliwości tej wyłączone są również osoby, wobec których prowadzone jest postępowanie na policji lub które przebywają w ośrodkach detencyjnych, prowadzonych przez Home Office. Program nie obejmuje także osób skazanych na karę więzienia wynoszącą co najmniej 12 miesięcy ani tych, które otrzymały nakaz deportacji po skazaniu za przestępstwo.

O dobrowolny powrót nie mogą ubiegać się również osoby posiadające w Wielkiej Brytanii status uchodźcy, ochronę humanitarną lub prawo do stałego pobytu. Wykluczone są także osoby korzystające z niektórych typów wiz i pozwoleń, takich jak wiza Service Providers ze Szwajcarii, pozwolenie Frontier Worker czy wiza S2 Healthcare Visitor. Program nie obejmuje również osób, które złożyły wniosek lub uzyskały status osiedlony bądź wstępnie osiedlony w ramach programu EU Settlement Scheme.

Wsparcie finansowe dla powracających

Osoby korzystające z programu dobrowolnego powrotu mogą w niektórych przypadkach otrzymać dodatkowe wsparcie finansowe. Maksymalna kwota takiej pomocy wynosi 3000 funtów i ma ułatwić rozpoczęcie życia po powrocie do kraju pochodzenia.

Jeśli dana osoba spełnia warunki programu, otrzymuje jednorazową płatność przekazywaną na specjalną kartę jeszcze przed opuszczeniem Wielkiej Brytanii. Środki z tej karty można jednak wykorzystać dopiero po powrocie do kraju pochodzenia.

Pomoc finansowa przeznaczona jest przede wszystkim dla osób powracających do krajów rozwijających się według klasyfikacji Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). O wsparcie mogą ubiegać się także osoby, których wniosek o azyl został odrzucony, a także osoby posiadające potwierdzenie z Home Office, że są ofiarami współczesnego niewolnictwa, lecz nie uzyskały prawa pobytu.

Program uwzględnia również sytuację rodzin podróżujących wspólnie, w tym z dziećmi poniżej 18 roku życia, o ile nie posiadają one brytyjskiego obywatelstwa. Wsparcie przewidziano także dla nieletnich podróżujących samotnie, młodych osób poniżej 21 roku życia opuszczających system opieki społecznej, osób bezdomnych oraz tych, które ze względu na stan zdrowia lub inne trudności potrzebują dodatkowej pomocy w organizacji powrotu.

Należy jednak pamiętać, że pomoc finansowa nie jest przyznawana osobom, które samodzielnie planują zakup biletu powrotnego lub już go kupiły. W takim przypadku uznaje się, że organizują powrót na własną rękę, bez udziału programu.

Gdzie uzyskać więcej informacji?

Osoby, które nie są pewne, czy spełniają warunki programu dobrowolnego powrotu, mogą skontaktować się bezpośrednio z Voluntary Returns Service. Infolinia działa od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:30 do 16:00 pod numerem telefonu 0300 004 0202.

Jak złożyć wniosek o dobrowolny powrót?

Wniosek o udział w programie dobrowolnego powrotu można złożyć online. Aby wypełnić formularz, potrzebne będą podstawowe informacje, w tym aktualny adres pobytu w Wielkiej Brytanii oraz adres e-mail, za pośrednictwem którego wnioskodawca będzie otrzymywał dalsze informacje dotyczące swojej sprawy.

Nie należy jednak składać wniosku online, w sytuacji gdy lot powrotny zaplanowany jest w ciągu najbliższych siedmiu dni. W takim przypadku zaleca się bezpośredni kontakt telefoniczny z Voluntary Returns Service.

Pomoc przy wypełnianiu wniosku

Osoby, które nie czują się pewnie w korzystaniu z komputera lub telefonu komórkowego, mogą otrzymać pomoc w wypełnieniu formularza online za pośrednictwem We Are Group. Wsparcie jest dostępne także dla tych, którzy nie mają dostępu do Internetu lub nie posiadają urządzenia umożliwiającego złożenie wniosku.

Należy jednak pamiętać, że pomoc przy wypełnianiu formularza nie obejmuje porad dotyczących prawa imigracyjnego. Usługa ta ma charakter wyłącznie techniczny i służy wsparciu w samym procesie aplikacji.

Co dzieje się po złożeniu wniosku?

Po złożeniu wniosku Home Office kontaktuje się z wnioskodawcą w ciągu pięciu dni roboczych, aby potwierdzić otrzymanie zgłoszenia. Informacja ta przekazywana jest drogą mailową, a w wiadomości podawany jest również przewidywany czas oczekiwania na decyzję.

W trakcie rozpatrywania sprawy Home Office może poprosić o dostarczenie dodatkowych informacji lub dokumentów. Jeśli wnioskodawca nie przekaże ich w wymaganym czasie, jego wniosek może zostać anulowany.

Co w przypadku pozytywnej decyzji?

Jeśli wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie, osoba planująca wyjazd musi posiadać ważny paszport lub inny dokument podróży. Jeżeli osoba wnioskująca o wsparcie na powrót nie posiada go, powinna skontaktować się z ambasadą swojego kraju, w celu jego uzyskania. W niektórych przypadkach możliwe jest także zwrócenie się o pomoc w wyrobieniu dokumentu podróży w ramach programu dobrowolnego powrotu. Może to jednak wydłużyć czas oczekiwania na wyjazd.

Jeżeli paszport lub inny dokument podróży znajduje się w posiadaniu Home Office, zostanie on zwrócony właścicielowi przed opuszczeniem Wielkiej Brytanii.

W przypadku skorzystania z programu może zostać nałożony okresowy (do 5 lat) zakaz powrotu do Wielkiej Brytanii.

Podsumowanie

Program dobrowolnego powrotu z Wielkiej Brytanii ma pomóc osobom bez prawa pobytu w bezpiecznym i zorganizowanym powrocie do kraju pochodzenia. W wielu przypadkach obejmuje on nie tylko organizację podróży, lecz także wsparcie finansowe, które może ułatwić rozpoczęcie życia po powrocie. Z programu mogą skorzystać głównie osoby znajdujące się w trudnej sytuacji migracyjnej, jednak nie dotyczy on osób posiadających legalny status pobytowy ani tych, wobec których prowadzone są postępowania karne lub deportacyjne. W razie wątpliwości warto skontaktować się z odpowiednią infolinią, aby sprawdzić, czy spełnia się warunki uczestnictwa w programie.

Źródło:

• https://www.gov.uk/return-home-voluntarily/who
• https://www.gov.uk/return-home-voluntarily/apply
• https://www.wearegroup.com/assisted-digital