Powrót

Zaliczanie okresów ubezpieczenia pracowniczego dla celów emerytalno - rentowych w Polsce

Informacje zgodne ze stanem prawnym na dzień: 2016-03-10

Tagi: Emerytura i renta

Zaliczanie okresów ubezpieczenia pracowniczego dla celów emerytalno-
-rentowych w Polsce

Osoby legitymujące się okresami ubezpieczenia, przebytymi w więcej niż jednym państwie Unii Europejskiej, państwie Europejskiego obszaru Gospodarczego (EOG) nienależącym do UE oraz Szwajcarii mogą nabyć uprawnienia do świadczeń emerytalno-rentowych z każdego państwa, w którym zostały przebyte okresy ubezpieczenia, jeżeli spełnią warunki określone wewnętrznym ustawodawstwem każdego z nich. Osobom, które nie posiadają wymaganego do uzyskania świadczenia okresu ubezpieczenia można uwzględnić - przy ustalaniu prawa do tych świadczeń - okresy ubezpieczenia i zamieszkania przebyte we wszystkich państwach członkowskich, pod warunkiem, że się nie pokrywają.     

Również okresy ubezpieczenia, przebyte w państwie, z którym Polska zawarła umowę o zabezpieczeniu społecznym (tzw. państwie umownym) mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu prawa do polskiego świadczenia.

Jeżeli zatem osoba, posiadająca oprócz polskich również okresy ubezpieczenia/zamieszkania, przebyte na terytorium Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) nie należącym do UE oraz Szwajcarii, a także państwie umownym  ubiega się o przyznanie świadczeń emerytalno-rentowych, a polskie okresy ubezpieczenia są zbyt krótkie do nabycia uprawnień do ww. świadczenia, do polskich okresów ubezpieczenia dolicza się okresy ubezpieczenia lub zamieszkania we wszystkich innych państwach członkowskich bądź umownych.

Przykład
Jeżeli np. mężczyzna, urodzony przed 1 stycznia 1949 r., który ubiega się o emeryturę z ZUS-u, nie posiada 20-letniego okresu ubezpieczenia w Polsce (okresu składkowego i nieskładkowego), wymaganego polskim ustawodawstwem do uzyskania emerytury, ZUS uwzględni (zsumuje) również zagraniczne okresy ubezpieczenia (zamieszkania) przebyte przez tego mężczyznę w innych państwach członkowskich (np. w Austrii, Danii, Niemczech czy Irlandii) i sprawdzi, czy po doliczeniu okresów zagranicznych osoba ta spełnia warunki do przyznania emerytury w Polsce.

Jeżeli do uzyskania prawa do emerytury lub renty w danym państwie członkowskim lub państwie umownym konieczne jest uwzględnienie zagranicznych okresów ubezpieczenia (zamieszkania) przebytych w innych państwach członkowskich lub państwie umownym, wysokość emerytury lub renty jest obliczana w następujący sposób:

  1. instytucja państwa ustalającego emeryturę lub rentę oblicza pełną kwotę świadczenia, jaka przysługiwałaby, gdyby wszystkie okresy ubezpieczenia (zamieszkania) zostały przebyte w państwie ustalającym świadczenie,
  2. następnie na podstawie pełnej kwoty świadczenia instytucja ta oblicza częściową kwotę świadczenia; kwota ta odpowiada stosunkowi okresów ubezpieczenia w państwie ustalającym świadczenie do sumy wszystkich okresów ubezpieczenia we wszystkich państwach członkowskich lub w obydwu państwach związanych umową o zabezpieczeniu społecznym.

Warto wiedzieć
Tak obliczona kwota emerytury częściowej stanowi kwotę naszego świadczenia z instytucji ubezpieczeniowej danego państwa i będzie ona transferowana do kraju, w którym zamieszkujemy.

Jeśli pracowaliśmy w państwie członkowskim Unii Europejskiej, państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) nie należącym do UE oraz Szwajcarii lub w innym państwie, z którym Polska podpisała umowę o zabezpieczeniu społecznym, a okres ubezpieczenia w tym państwie nie przekroczył łącznie 12 miesięcy (w przypadku Jugosławii 6 miesięcy, w przypadku USA sześciu kwartałów), państwo to jest zwolnione z ustalania prawa do emerytury lub renty.

Okres ten jednak nie przepada, ponieważ w sytuacji przyznania emerytury lub renty przez instytucję innego państwa członkowskiego instytucja tego państwa jest obowiązana uwzględnić także ten okres przy ustalaniu własnych świadczeń.
Jeżeli jesteśmy zainteresowani uzyskaniem świadczeń emerytalno--rentowych z tytułu ubezpieczenia (zamieszkania) w różnych państwach członkowskich lub państwach umownych, do wniosku o świadczenie składanego w instytucji ubezpieczeniowej państwa miejsca zamieszkania jesteśmy zobowiązani dołączyć odpowiednią informację o przebiegu ubezpieczenia w tych państwach.

W przypadku państw członkowskich UE/EOG i Szwajcarii informację tą składamy na unijnym formularzu E 207, w którym należy wymienić m.in. okresy zatrudnienia przebyte we wszystkich państwach członkowskich, przedziały czasowe, w których zostały one przebyte oraz nazwy pracodawców. Dołączyć należy również wszystkie posiadane dokumenty dotyczące zatrudnienia lub ubezpieczenia otrzymane od pracodawców lub instytucji ubezpieczeniowych w ramach stosowania ustawodawstwa wewnętrznego danego państwa oraz informacje o numerze ubezpieczenia społecznego.

Na podstawie tych dokumentów instytucja ubezpieczeniowa danego państwa zwraca się do instytucji ubezpieczeniowych pozostałych państw, w których wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu o potwierdzenie okresów ubezpieczenia, przebytych na terytorium tych państw.

Jedynie okresy ubezpieczenia potwierdzone przez instytucje danego państwa mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu prawa i obliczaniu wysokości świadczeń emerytalno-rentowych przez instytucje innego państwa (członkowskiego lub umownego).
Inne zasady obowiązują w wypadku osób powracających do Polski z Niemiec, które pobierają niemieckie świadczenia emerytalno-rentowe przyznane z zastosowaniem polsko-niemieckiej umowy z 1975 r. o zaopatrzeniu emerytalnym i wypadkowym, tj. osób, które przed 1 stycznia 1991 r. przesiedliły się z Polski do Niemiec i uzyskały niemieckie świadczenia z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia przebytych w Polsce przed tą datą.

Jeżeli niemieckie świadczenia zostały przyznane wyłącznie za polskie okresy ubezpieczenia na podstawie wyżej wymienionej umowy, to powrót do Polski powoduje wstrzymanie wypłaty tego świadczenia przez niemiecką instytucję ubezpieczeniową. Gdy natomiast niemieckie świadczenia zostały przyznane zarówno za polskie, jak i za niemieckie okresy ubezpieczenia, powrót do Polski spowoduje konieczność dokonania przez niemiecką instytucję ubezpieczeniową rewizji niemieckiego świadczenia przez wyłączenie polskich okresów ubezpieczenia.
Transferowi podlegają wówczas niemieckie świadczenia ustalone za okresy ubezpieczenia przebyte wyłącznie w Niemczech. Z tytułu okresów ubezpieczenia przebytych w Polsce zainteresowany może ubiegać się o świadczenia emerytalno–rentowe z ZUS-u.


Nie masz czasu na doczytanie artykułu do końca?

Kod QR

Zrób zdjęcie
lub zapisz jego kod QR!

Czym jest kod QR?