Powrót

Podejmowanie i wykonywanie oraz rezygnacja z prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce

Archiwum rozmów

Podejmowanie i wykonywanie oraz rezygnacja z prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce

Ekspert: Elżbieta Michalak – ekspert Punktu Konsultacyjnego Krajowego Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Termin spotkania: 16 sierpnia 2010 roku

Zobacz, jak założyć w Polsce firmę i na jakie wsparcie możesz liczyć

Wybierz interesujący Cię fragment rozmowy:

Zakładanie działalności gospodarczej
Procedura zakładania firmy; rozeznanie rynku; forma prowadzenia działalności; ile na start

Dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej
Źródła dofinansowania zakładanej działalności gospodarczej; dotacje unijne; dotacje z urzędu pracy; dotacja a rodzaj zakładanej działalności gospodarczej

Pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej
Pożyczki bankowe; fundusze pożyczkowe

Wsparcie dla osób zakładających działalność gospodarczą
Instytucje otoczenia biznesu; anioły biznesu

Opodatkowanie osób prowadzących działalność gospodarczą
Sposoby opodatkowania działalności gospodarczej

Prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce
Dywidendy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej; ubezpieczenia OC dla przedsiębiorców; zadłużenie i ogłoszenie bankructwa firmy

ZAKŁADANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Turski1973: Wracam jesienią i mam zamiar założyć działalność. Mam jednak pytanie – tak z ręką na sercu – ile trwa i kosztuje załatwienie tych wszystkich formalności? Oczywiście jakoś średnio, mniej więcej bym miał pojęcie o czasie i pieniądzach, których potrzebuję.

Elżbieta Michalak: Zarejestrowanie działalności osoby fizycznej w ewidencji działalności gospodarczej jest nieodpłatne. Wyrobienie numeru REGON i NIP również nie podlega żadnej opłacie. Mimo wprowadzenia „jednego okienka” procedura zakładania działalności gospodarczej osoby fizycznej trwa około tygodnia. Zależy to też od gminy, w której rejestrujemy działalność – im mniejsza gmina tym szybciej uzyskujemy wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Opłaty z uruchomieniem działalności gospodarczej mogą być w przypadku gdy jest to działalność regulowana, czyli gdy wymaga uzyskania dodatkowych uprawnień w celu jej prowadzenia, np. koncesje, zezwolenia.

Renatka z Lublina: Czy to prawda, że jedno okienko nie działa? To znaczy wiem od znajomych, że nie bardzo działa, ale na ile i do czego zredukowano ten cały korowód z administracją, rejestracją? Co trzeba robić z tymi papierami i pozwoleniami?

Elżbieta Michalak: Za przyszłego przedsiębiorcę wyrobienie numeru statystycznego REGON „załatwia” organ rejestrowy jakim jest wójt, burmistrz lub prezydent. Ponadto organ rejestrowy dokonuje także zgłoszenia w ZUS płatnika składek oraz zgłoszenia obowiązku podatkowego w urzędzie skarbowym. Tym niemniej przedsiębiorca sam musi dokonać zgłoszenia ubezpieczonego / ubezpieczonych w ZUS, jak też w przypadku zarejestrowania się do podatku VAT należy zgłosić się do urzędu skarbowego w celu dokonania zgłoszenia rejestracyjnego.

Doland: Mam pomysł na firmę – i teraz proszę jak krowie na miedzy – co mam po kolei zrobić, gdzie pójść, by nie okazało się, że za jakiś czas szlag wszystko trafi, bo zapomniałem jednej pieczątki.

Elżbieta Michalak: Krok pierwszy: należy udać się do organu ewidencyjnego jakim jest właściwy według miejsca zamieszkania wójt, burmistrz, prezydent i tam wypełnić wniosek EDG-1, w którym wnioskujemy o dokonanie wpisu naszej działalności do ewidencji działalności gospodarczej. Po uzyskaniu zaświadczenia o dokonanym wpisie oczekujemy na otrzymanie numeru REGON. Zgłoszenia do REGON dokonuje organ rejestrowy. Następnie radziłabym wyrobić pieczątkę, która jest potrzebna w prowadzeniu działalności zwłaszcza w przypadku gdy mamy obowiązek założyć rachunek bankowy. Następnie należy dokonać zgłoszenia ubezpieczonego w ZUS oraz w przypadku gdy chcę lub muszę być podatnikiem VAT należy udać się i dopełnić formalności w urzędzie skarbowym. Dobrym pomysłem jest udać się do najbliższego Punktu Konsultacyjnego KSU gdzie konsultant pomoże w całej procedurze rejestracji działalności (nieodpłatnie). Adresy Punktów Konsultacyjnych w całym kraju znaleźć można na stronie www.ksu.parp.gov.pl

Darecki 69: Jaką firmę opłaca się założyć najbardziej? Spółkę z o. o. czy też jakąś inną? To znaczy przy czym jest co opłacalne, jak wynika z pani doświadczenia?

Elżbieta Michalak: Nie odpowiem na zasadzie czarne albo białe dlatego, że wszystko zależy od rodzaju prowadzonej działalności, od posiadanego kapitału oraz czy chcemy prowadzić tą działalność sami czy z udziałem innych osób. Każda forma prowadzenia działalności ma swoje wady i zalety, np. rejestracja działalności osoby fizycznej jest uproszczona i zwolniona z opłat, natomiast zarejestrowanie jakiejkolwiek spółki (poza cywilną) wymaga rejestracji w KRS co kosztuje i jest czasochłonne.

Falski 2: Czy jest jakiś podręcznik, który można od Państwa kupić i przejść krok po kroku pierwszy etap prowadzenia i zakładania firmy? Czy Polska jako władze czy tam samorząd coś takiego wiarygodnego wydały?

Elżbieta Michalak: Najprostszym rozwiązaniem jest wizyta w Punkcie Konsultacyjnym KSU gdzie w ramach nieodpłatnych usług informacyjnych konsultant PK poprowadzi Pana krok po kroku przez całą procedurę rejestracji działalności gospodarczej. Informacje o najbliższym dla Pana Punkcie Konsultacyjnym KSU znajdzie Pan na stronie www.ksu.parp.gov.pl w zakładce Punkty Konsultacyjne.

Marta B. Rugby: Czy te punkty działają wszędzie i są bezpłatne? Mówię o tych PARP, o których wspomniała Pani odpowiadając Falskiemu.

Elżbieta Michalak: Na terytorium Polski jest 111 „stałych” Punktów Konsultacyjnych, które w ramach dyżurów świadczą pomoc w dodatkowych 154 lokalizacjach co łącznie daje ponad 260 miejsc w Polsce gdzie świadczone są nieodpłatne usługi informacyjne. Z usług PK KSU można korzystać w dowolny, wybrany przez siebie sposób: bezpośrednio – podczas spotkania z konsultantem w siedzibie PK, w czasie dyżuru lub w innym dogodnym miejscu, drogą telefoniczną, elektroniczną lub też biorąc udział w seminarium informacyjnym. Niezależnie od formy w jakiej korzystamy z usług PK, wszystkie usługi informacyjne świadczone są z zachowaniem jednolitych procedur i standardów w całym kraju.

TuSulej: Jak według pani rysuje się skala oszczędności potrzebna do rozpoczęcia i działania firmy? To znaczy czy na prowincji wystarczyć może zapas na kilka miesięcy działania, czy musi być na rok czy dłużej? Czy w mieście wielkości Poznania bardzo się to zmienia? Ile trzeba mieć by zacząć, mówiąc w skrócie?

Elżbieta Michalak: To zależy od tego co chcemy robić i na jak dużą skalę. Niektóre rodzaje działalności gospodarczej przynoszą zyski szybciej, inne z kolei wymagają dłuższego okresu inwestowania.

TuSulej: Powiedzmy, że jest to działalność w stylu sklepu spożywczego – jak to się rysuje na takim przykładzie?

Elżbieta Michalak: Z mojego doświadczenia w pracy konsultanta wynika, że wiele osób uruchamiało sklepiki spożywcze wykorzystując jednorazowe środki na uruchomienie działalności gospodarczej (ok. 19 tys. zł) pozyskane z Powiatowego Urzędu Pracy angażując dodatkowo niewielkie środki własne. Na pewno nie uruchomimy za te pieniądze marketu. Jednym z istotnych czynników jest lokalizacja jak i konkurencja w danym rejonie.

Dżon Paluszkin: Czy jest jakaś instytucja, nie mówię że super naukowa, ale dająca jakieś pojęcie statystyczne o skali konkurencji na danym terenie? Na przykład pokazująca mi, że w tym województwie działa tyle i tyle firm robiących to samo i znajdują się tu i tu, rynek wart jest tyle i tyle itd.

Elżbieta Michalak: Ewidencja REGON i ewidencja działalności gospodarczej są ewidencjami jawnymi i każdy ma prawo sprawdzić ilu przedsiębiorców w danej branży działa na danym terenie. Co do oceny wartości rynku i oceny ryzyka biznesowego to często zdarza się, że firmy konsultingowe lub inne działające na potrzeby biznesu czy banków dokonują takich badań i udostępniają ich wyniki.

DOTACJE NA ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Dżon Paluszkin: Wiem, że można złapać unijną pomoc prowadząc własną firmę. Wiem jednak, że takie konkursy nie są za częste i pojawiają się jakoś sporadycznie i w różnych miejscach. Trudno na nie trafić. Czy są jakieś konkursy trwające cały rok bądź z pół roku?

Elżbieta Michalak: Rozumiem, że jest Pan przedsiębiorcą. Wszystko zależy od regionu, w którym Pan mieszka, ponieważ każde województwo ma własny Regionalny Program Operacyjny gdzie znajdziemy informacje o możliwości pozyskania wsparcia dla mikro, małych i średnich przedsiębiorców. Takich informacji w poszczególnych regionach udzielają konsultanci PK KSU jak również konsultanci Punktów Informacyjnych Funduszy Europejskich. Wpisując w wyszukiwarkę internetową hasło punkt informacyjny funduszy europejskich znajdzie Pan właściwą jednostkę dla swojego regionu. Na stronie www.parp.gov.pl znajdziemy informacje w zakresie Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki i w zależności od zapotrzebowania przedsiębiorcy mają możliwość uzyskania informacji o aktualnych konkursach i możliwości uzyskania wsparcia. Informacji o Regionalnych Programach Operacyjnych należy szukać w Urzędach Marszałkowskich.

Falski 2: Przeczytałem na stronie, że wsparcie dla prowadzących biznes w Polsce wynosi albo 19 tysięcy (ze strony państwa) albo około 40 tys. Czy są to kwoty realnie pozwalające myśleć o założeniu biznesu? Czy to nie za mało?

Elżbieta Michalak: Wszystko zależy od tego jakiego rodzaju „biznes” chcemy założyć.

rizle: Odnośnie dofinansowań z Unii Europejskiej na otwarcie działalności, jeśli wraca się z zagranicy. Wiem, że istnieją takie dofinansowania, jeśli jest się zarejestrowanym w urzędzie pracy jakieś pół roku lub więcej, ale mi chodzi o pomoc zaraz po powrocie?

Elżbieta Michalak: Nadal są dostępne środki z Powiatowego Urzędu Pracy. Natomiast okres „bycia” osobą bezrobotną jest ujęty w regulaminie każdego PUP, np. w większości PUP w województwie mazowieckim nie ma wymaganego okresu długości posiadania statusu osoby bezrobotnej. Polecam zainteresować się działaniem 6.2 POKL, w którym bardzo często instytucje, które realizują ten projekt określają jako grupę beneficjentów projektu właśnie osoby powracające z zagranicy i często nie ma obowiązku bycia zarejestrowanym jako bezrobotny. Informacje o realizowanych projektach 6.2 POKL w danych regionach uzyskamy w Punktach Konsultacyjnych KSU.

POŻYCZKI NA ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Renatka z Lublina: Jak wygląda w praktyce ubieganie się o jakieś formy pożyczek i pomocy na działalność? Czy są takie możliwości, skoro banki bardzo ostro traktują początkujących przedsiębiorców? Chciałam ubiegać się o taki kredyt i odmówiono mi, bo pracowałam za granicą, nie w Polsce.

Elżbieta Michalak: Poza bankami są inne zewnętrzne źródła finansowania działalności gospodarczej, takie jak fundusze pożyczkowe, które umożliwiają pozyskanie środków na uruchomienie działalności gospodarczej, jak również można starać się o uzyskanie bezzwrotnej dotacji np. w ramach działania 6.2 POKL. Ponadto mając status osoby bezrobotnej możemy ubiegać się o jednorazowe środki na uruchomienie działalności gospodarczej w Powiatowych Urzędach Pracy, również bezzwrotne i wynoszą one około 19 tys. zł. Informacje o instytucjach prowadzących fundusze poręczeniowe i pożyczkowe znajdziemy na stronie www.parp.gov.pl

Michał Polonista: Mówi pani, że banki udostępniają wyniki. A jak jest z rynkiem kredytów dla początkujących przedsiębiorców? Jest jakakolwiek szansa na nie?

Elżbieta Michalak: To nie banki udostępniają wyniki ekonomiczne przedsiębiorstw tylko firmy i instytucje prowadzące tego rodzaju badania. Natomiast przedsiębiorca może skorzystać z kredytu bankowego dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą. Są banki, które oferują na starcie 20 tys. zł bez zabezpieczeń, a nawet więcej. Z takiej formy kredytowania mogą skorzystać przedsiębiorcy mający swoją historię w Biurze Informacji Kredytowej (BIK), tzn. że wcześniej taka osoba musiała być kredytobiorcą (karta kredytowa, kredyt konsumpcyjny, hipoteczny) i terminowo spłacała swoje zobowiązania lub ktoś kto pracował wcześniej korzystał z kredytów bankowych. Należy pamiętać, iż taki kredyt na uruchomienie działalności gospodarczej może otrzymać wyłącznie osoba fizyczna. Spółki prawa handlowego bez odpowiedniego zabezpieczenia na stracie nie mają raczej szansy na uzyskanie takiego kredytu.

WSPARCIE DLA OSÓB ZAKŁADAJĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ

Darecki 69: Osoba taka jak ja – początkująca w biznesie – czy ma szansę znaleźć jakieś wsparcie, np. w ramach bezpłatnego wsparcia ze strony państwa? Czy jest taka osoba, która coś podpowie, doradzi, a sama wcześniej prowadziła biznes? Wiem, że funkcjonuje coś takiego w Irlandii jako coś w rodzaju „mentoringu”. Czy u nas istnieje taka forma wsparcia?

Elżbieta Michalak: Moim zdaniem najlepszą formą wsparcia dla osób uruchamiających działalność gospodarczą są Punkty Konsultacyjne Krajowego Systemu Usług prowadzone przez instytucje otoczenia biznesu, gdzie można uzyskać bezpłatne informacje nt. prowadzenia działalności gospodarczej oraz możliwości uzyskania wsparcia dla prowadzonej lub uruchamianej działalności. Istnieją programy operacyjne, w których osoby uruchamiające działalność gospodarczą mogą pozyskać bezzwrotną dotację na rozpoczęcie działalności. Wsparciem ze strony państwa jest też to, że taki przedsiębiorca jeśli wcześniej nie prowadził przez pewien okres działalności ma możliwość opłacania obniżonej składki ZUS przez 24 miesiące.

TuSulej: Czy w Polsce funkcjonuje coś w rodzaju brytyjskiego Dragons Den? To znaczy jakiejś grupy biznesmenów, która wspiera ludzi z pomysłem, wkładając swoje pieniądze w zamian za, np. 30 – 40 proc. udziałów?

Elżbieta Michalak: Nie znam dokładnych zasad funkcjonowania Dragons Den natomiast w Polsce działają tzw. Anioły Biznesu. Anioł Biznesu (ang. Business Angel) to inwestor prywatny, który własne nadwyżki finansowe lokuje w nowe, dobrze rokujące firmy. Dzięki zastrzykowi kapitałowemu mogą one szybko (w ciągu 2 – 4 lat) rozwinąć skrzydła, dając inwestorowi wysoki wzrost wartości jego udziałów. Więcej informacji o Sieci Aniołów Biznesu znajdziemy na stronach: www.lba.pl, www.silban.pl, www.polban.pl.

Marta B. Rugby: Czy ta sieć aniołów biznesu działa tak, że można się zgłosić niemal z ulicy z pomysłem? Czy jest jakieś wkupne, za ich poświęcony czas?

Elżbieta Michalak: Anioł Biznesu to prywatny inwestor (przedsiębiorca lub zamożna osoba) wspierający wybrane pomysły biznesowe, głównie w początkowej fazie ich działalności (start-up). Angażuje on nie tylko środki finansowe, ale również swoją wiedzę, kontakty i doświadczenie biznesowe. Anioły Biznesu poszukują przedsięwzięć z różnych branż, znajdujących się we wczesnej fazie rozwoju, mających duży potencjał wzrostu, który zapewni wysoką stopę zwrotu z kapitału.

OPODATKOWANIE OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ

Michał Polonista: Czy w Polsce firma nieprzynosząca dochodów musi płacić podatek, czy jest z tego zwolniona, czy też przez jakiś czas jest okres ochronny? Może ze względu na kryzys? Może są ulgi dla początkujących?

Elżbieta Michalak: Dużo zależy od wyboru formy opodatkowania. Jeżeli wybierzemy opodatkowanie na zasadach ogólnych lub podatek liniowy podstawą do opodatkowania jest dochód. Jeżeli taki nie występuje – nie ma podatku. Jeżeli wybierzemy opodatkowanie ryczałtem ewidencjonowanym i będzie przychód – ten będzie podstawą do opodatkowania. W przypadku wyboru opodatkowania kartą podatkową płacimy stały miesięczny zryczałtowany podatek według kryteriów określonych w ustawie. Poza tym przedsiębiorca jeśli wcześniej nie prowadził przez pewien okres działalności ma możliwość opłacania obniżonej składki ZUS przez 24 miesiące.

Steve V: Mówi pani o wyborze formy opodatkowania. Jaki mamy wybór? To znaczy jak to wygląda w praktyce, na liczbach? Wiem, że trudno tak ogólnie, ale do jakiego pułapu co jest w miarę opłacalne? I na ile mamy wybór tej metody a nie innej, co nas krępuje?

Elżbieta Michalak: Wybór formy opodatkowania jest uzależniony przede wszystkim od rodzaju działalności. Trudno mi odpowiedzieć praktycznie na to pytanie nie znając szczegółów dotyczących prowadzonej lub uruchamianej działalności. Jednak na wybór formy opodatkowania należy się zdecydować najpóźniej w dniu jej uruchomienia. Zrezygnować można z danej formy opodatkowania w następnym roku, nie później niż do 20 stycznia w przypadku gdy nasza działalność może być opodatkowana w różny sposób. Zachęcam do skorzystania z usług konsultantów w PK KSU.

PROWADZENIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W POLSCE

Demon Mailer: Czy jednoosobowa działalność i własna firma to jedno i to samo? Czy to się czymś różni? to jakaś inna forma działalności gospodarczej?

Elżbieta Michalak: Firma to potoczna nazwa działalności gospodarczej osoby fizycznej. Zgodnie z Kodeksem Cywilnym firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko bez względu na to czy jest prowadzona jednoosobowo czy są zatrudnione w niej inne osoby.

Demon Mailer: Czy to prawda, że można prowadzić w Polsce działalność gospodarczą, albo firmę i wypłacać sobie dywidendy zamiast wynagrodzeń? Spotkałem coś takiego w Wielkiej Brytanii i zastanawiam się czy jest możliwe u nas po powrocie.

Elżbieta Michalak: Dywidendy w Polsce są opodatkowane na zasadach ogólnych więc nie widzę różnicy. Ponadto osoba prowadząca działalność gospodarczą nie wypłaca sobie wynagrodzenia tylko jej „wypłatą” jest zysk osiągnięty z prowadzonej działalności, a ten też podlega opodatkowaniu. W przypadku opodatkowania zysku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w większości wypadków przedsiębiorca może wybrać płacenie podatku liniowego lub według skali.

Darecki 69: Czy są jakieś ubezpieczenia dotyczące działalności gospodarczej? Na przykład odnośnie straty nie wynikającej z naszych błędów jako biznesmenów?

Elżbieta Michalak: W niektórych rodzajach działalności lub przy wykonywaniu wolnych zawodów składki OC są wręcz konieczne. Natomiast o tym jakie ubezpieczenia oferują towarzystwa ubezpieczeniowe i na jakich zasadach najlepiej dowiedzieć się u źródła czyli w tychże towarzystwach.

Renatka z Lublina: Czy w Polsce idzie się siedzieć za długi, czy też ogłasza się bankructwo jak w Wielkiej Brytanii, licytuje spółkę i tyle?

Elżbieta Michalak: O tym czy ktoś za długi pójdzie do więzienia decyduje sąd. Natomiast każda osoba fizyczna jak i osoba prawna czy inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej na podstawie uregulowań uzależnionych od statusu danej „firmy” mają prawo do określonych działań w złej sytuacji ekonomicznej.